Hearth

Isang malaking bahay ang tila naghihintay sa aming pasukin siya sa gitna ng pagkalawak na disyerto. Matarik na rin ang sugod ng araw, kahit na hindi naman ako pinagpapawisan ni hapong-hapo. Mayroon lamang init na sumasaglit ang lapnos sa balat na nagdudulot ng pagkatiting na mas lito kaysa inis. Gayon pa man, mas kapili-pili pa ring magpalipas muna ng mapanagos na alalahanin kaysa magtiis ng maaari naman pala talagang maiwasan.

Nauna na siyang pumasok sa akin, bawas na ang pagmamadali. Maski mayroon pang pintuan ay walang nakakabit na pinto. Halos gawa sa kahoy ang kabuuan ng bahay hanggang sa ikalawang palapag pa nito. Halos lahat din ng mga kagamitan at kasangkapan sa loob ay yari sa iba-ibang materyales galing sa punongkahoy o iba pang matatayog at matitibay na halaman.

Mayroong kalumaan ngunit malayong-malayo pa sa kabulukan. Walang ibang sumasalo sa bawat langitngit na pinapakawalan ng aking bawat pagyapak sa makinis na sahig. Hindi rin kami nakahalata ng kahit na anong sangsang ni sulasok. Huminga ako nang malalim at hinayaan lamang siyang amuyin ang buong bahay.

Hasten

Nagising ako sa tahol ng aking kasama. Pagdilat ko ay naabutan ko siyang tumatakbo patungo sa akin. Pagsampa niya sa aki'y tuloy-tuloy niya lamang akong dinila-dilaan hanggang sa tuluyan nang nagising ang aking diwa.

May kung anong pag-anyaya ang kaniyang sumunod na tahol kung kaya't tumayo na ako mula sa aking pagkakasandal. Hinimas ko sa huling pagkakataon ang malaking tipak ng bato at nagulantang at napangiti pa rin ako sa kakaibang lamig at kinis nito. Nagpaalam na ako't mukhang minamadali na talaga ako ng aking kasama.

Maya't maya siyang tumatahol habang sinisiguro kung nakasunod pa ba ako sa kaniya. Napapangiti lamang ako't sinisigurado siya na nakasunod lamang ako sa kaniya. Tuloy-tuloy lamang ang kaniyang paglalakad at hindi siya napapalingon ni kahit saglit sa bawat bagong bato na aming nasasalubong. Sa bagay, baka naamoy niya na rin ang mga ito noong umiidlip pa ako. Tumahol muli siya nang isa pang beses at bigla na lamang huminto't nangupo sa aking harapan. Hinimas ko ang tuktok ng kaniyang ulo at napangiti sa tumambad sa dulo ng aming biglaang pagmamadali.

Lull

Mayroong malamig na boses na kumausap sa akin. Hindi pamilyar ang naging unang bagsak sa aking mga tainga ngunit hindi rin naman ako nabahiran ng takot ni ng kaba. May lumanay at nipis sa kaniyang pagsasalita at hindi ko naisip man lang na guluhin ang kaniyang pagkausap sa akin.

Matapos niya akong kumustahin, kinumusta niya rin ang aking kasama. Wala ni isa sa amin ang kaniyang pinangalanan at tila ito rin ang unang pagkakataon na kausapin niya ako. May bakas ng ngiti sa kaniyang bawat hayag na umaabot sa akin at wala ring pagmamadaling matapos kung ano mang tagubilin ang gusto niyang iwan sa akin kung sakali.

Hindi niya ako kailan man tinanong kung saan kami papunta ng aking kasama. Binanggit niyang nasa palugit pa ako ng panahon at hindi ko kailangang magmadali. Ipinaalala niya ring mayroong naghihintay sa akin sa alin mang dulo na aking mapili at hindi ko kailan man pang mangamba. Mahalaga raw na hindi ako iwan ng aking kasama at mahalaga rin daw ako para sa kaniya. Sa mga susunod pang landasin ay walang pagsusulit pero hindi niya sinasabing kalimutan na namin ang pag-iingat.

Pause

Hindi puwedeng hindi niya aamuyin ang bawat bagong bato na kaniyang nasisipat sa malayo. Bawat bato ay bagong kasasabikan para sa kaniya. Pinababayaan ko lamang din siya at walang ni isa sa amin ay may minamadaling matapos na gawain.

Hinawakan ko ang isa sa malalaking tipak ng bato na ngayo'y kalahating dipa na ang itinangkad mula sa akin. May kung anong kinis ito at lamig, na para bang mayroong anyaya ng tahimik munang pamamahinga mula sa umiinit na ring araw. Lumunok ako ng kaunting laway at minabuting umupo muna't sumandal. Sinilip ko ang aking kasama at may mangilan pang hindi pa niya naaamoy na abot ng sipat naming pareho kaya hinayaan ko na lamang muna siya.

Huminga ako nang malalim at pumikit. Wala ring inilabas na kakaibang amoy o sulasok ang tipak na aking napili. Hinimas kong muli ang lapat na kayang maabot ng aking palad. Hindi pa rin nagbago ang nipis ng kagaspangan at lumanay ng lamig nito. Huminga ako nang isa pang lalim saka hinayaang ako naman ang tangayin ng mga salitang hindi ko kailan man makila-kilala.

Heel

Napansin kong mukhang hindi rin napapagod ni nagugutom ang aking kasama. Bakas din na hindi siya nababagot sa mga desisyong landas na aking napipili. Sa mga paisa-isang pagkakataon na nais niyang mauna, hinahayaan ko lamang siya at sumusunod lamang din ako sa kaniya.

Tiwalang kay hirap magkaroon sa pinagdaanan na ay mayroong dali na iabot sa aking napakasiglang kasama. Hinihintay niya rin akong walang pagmamadali o inis sa tuwing nauuna siya sa akin. Gayon din naman ang pakitungo ko sa kaniya.

Maya't maya'y may malalaking bato kaming nasasalubong na madali niyang kinasasabikang amuyin. Sa aming bawat pagsalubong sa mga eskulturang likas lamang na nagpapakita, inaabangan ko rin minsang kaniyang maihian. At hindi rin ito parating natutuloy. Kung sa bagay, ilang oras na rin akong naglalakad at hindi pa rin din ako dinaratnan ng ni isa sa dalawa. Ikinibit ko lang agad at hinanap ang sakaling direksiyon na aamuyin ng aking kasama. Sa paunti-unting naiipong minu-minuto ay mukhang dumadami na rin ang naglalakihang tipak ng bato na aming nasasalubong. Sa simula'y hanggang tuhod ko lamang sila pero ngayo'y nag-uumpisa na silang lumampas sa akin.

Bond

Noong una'y nakatitig lamang siya sa akin, pumapayi-payipoy pa rin ang buntot, habang ako'y unti-unti nang papalayo nang papalayo sa kaniya. Napangiti na lamang ako't nagpaalam na sa kaniya habang patuloy pa rin sa paglalakad.

Nakailang hakbang lamang ulit ako't narinig ko siyang tumahol nang isang beses. Pagkalingon ko muli'y naabutan ko siyang tumatakbo papalapit sa akin. Hindi ko na namalayang nababasa na pala ng luha ang aking mga mata. Nang mahimas kong muli ang kaniyang bumbunan at baba, naririnig ko na lamang ang sarili kong nagpapasalamat sa kaniya.

Napaluhod na ang isa kong tuhod hanggang sa yakapin ko siya nang mahigpit. Dinig na dinig ko ang kaniyang paghingal. Hindi siya nagpupumiglas at tuwang-tuwa pa rin ang kaniyang buntot. Dinilaan niya ang aking pisngi saka ako natawa at huminga nang malalim. Inaya ko na siyang maglakad muli. Nakasunod lamang siya parati, malapit na agad, at malapit din, sa akin.

Companion

Tinanong ko siya kung saan siya nanggaling. Hinihingal na siya sa lubos na kasiyahan. Dinilaan niya nang makailang ulit ang aking kamay, bilang pasasalamat siguro sa pagpansin sa kaniya na nagdulot din naman ng tuwa sa akin.

Tinapik ko na nang dalawang beses ang kaniyang tiyan bilang hudyat na magsisimula na uli kaming lumakad. Subukan kaya naming bagtasin ang landas na kaniyang pinanggalingan? Hindi rin naman siya makakapagreklamo sa aming mga plano kung sakali. At iyon ay kung susunod siya sa akin. Baka mamaya, mayroon pala siyang tinakasan o iniwasan kaya siya papalayo mula sa tunguhing papalapit naman ako.

Sinimulan ko nang lakarin ang daang nalampasan na niya. Kung babalakin niyang balikan ang lakbay na kabila ng aking liblib, hindi ko na siya pipilitin. Hahayaan ko siyang magdesisyon kung saan niya gustong sunod na pumunta, at nakapagdesisyon na rin akong huwag na siyang sundan kung sakali. Nakailang segundo lamang ako ng hakbang bago ko lingunin ang aking likuran.

Encounter

Napahinto ako sa aking paglalakad nang makita ko ang isang puting asong nagmamadaling maglakad tungo sa akin. Hindi ito tumatahol at mukhang hindi rin naman niya ako kakagatin. Tuwang-tuwa ang kaniyang buntot nang umabot na siya sa akin.

Napaupo na muna ulit ako nang saglit nang mahimas ang kaniyang bumbunan. Sa tindi ng kaniyang likot ay napahiga na siya habang pumapayipoy pa rin nang walang kasawaan ang kaniyang buntot, akmang nagpapakamot ng kaniyang tiyan.

Sa isip-isip ko'y napakalinis naman ng asong ito. Mukhang alagang-alaga siya ng kaniyang amo. Napakalambot din ng kaniyang balahibo sa malusog na malusog na katawan. Kakikitaan siya ng kasanayang makihalubilo sa tao, maski sa unang pagkakataon pa lamang niya ito nakikilala. Hindi naman siya mukhang hapo ni gutom kung kaya't medyo nakahinga rin ako nang maluwag-luwag gawa ng wala akong maipapakain sa kaniya. Mahilig pa namang kumain ang mga aso. Sa ngayon, mukhang masaya naman na siya sa kaunting mga kamot at himas na matagal niya sigurong hindi naranasan.

Passage

Maski papaano, hindi ako dinadapuan ng kahit na ano mang huwisyo na magmadali. Hindi rin ako binabagabag ng pabugso-bugsong kaba. Tuloy-tuloy lamang ang aking mga hakbang tungo sa direksiyong walang sino man ang namili kung hindi ako.

Sa maya't maya kong mga paglingon, yaring tanaw ko lamang ay ang bagtas na aking nabubuo. Sa ilang oras ko nang paglalakad, maliban sa naiibsang uhaw at nagmumulto lamang na pawis, napapansin ko ring mukhang malabong dapuan ako ng kahit ano mang pigil ng pagkapagod. Hindi pa rin kumakalam ang aking sikmura, pero hinding-hindi mawawala ang hilig ko sa pagkain. Napaisip tuloy ako nang maigi kung ano sa ngayon ang aking kinasasabikan. Natakam ako sa mga amoy at lasa na nanghihimasok kaya napalunok pa ulit ako ng laway.

Mamaya-maya'y may maitim na tuldok akong naaaninag sa direksiyong aking hinahakbangan. Ngayon lang siguro ulit napakunot ang aking mga kilay. Dahan-dahang lumalaki ang hugis na mukhang napili namang humakbang tungo sa aking direksiyon.

Freeborn

Umihip muli ang hangin sa aking mukha, saka ako nagpunas ng halos wala naman talagang pawis sa aking noo at mga pisngi. Limot ko na yata ang latak ng nanlilimahid na lagkit sa aking balat kapag naglalakad sa kawalan na ganitong may init. Gising na gising na rin ang araw ngunit malayong magsimula ang kahit ano man na tulo o tagaktak.

Bahagya lamang din ang aking hingal kasabay ng uhaw kong hindi naman inip na inip. Dumudulas ang mahinay na ibis sa mga paglunok ko lamang, at kuntento na agad akong magpatuloy sa aking mga iniiwanan.

Hindi na ako nabibigla pa, at wala nang may babalang nakaantabay. Kung babalik pa ako at bibigay, baka hindi na bumira pang muli ang burdado nang buhay. Bistado na ang mga balikwas, at binitawan na ang mga kabaliwan. Bulol mang bumisita sa bara-barang pagbuo ng iba't ibang kabuluhan ng mga bagay-bagay, buong loob na mababanggit na baliktad nang pababayaan ang buwisit lamang na babaran at batis ng kabobohang imbes na ibida ang pag-ibig ay nagbalatkayo na lamang nang may mapag-imbot na aberya.

Sanctuary

May ginhawa at kalma sa aking bawat pagtapak tungo sa kung saan. Paniguradong walang kasiguraduhan. Bawat sagitsit na nililikha ng aking mga hakbang ay tanda sa bawat naiiwanan nang nakasanayan.

Mabigat ang mga simulang matagal na bumagabag sa kalamnan, mula sa unang araw ng pagkaputol ng pahinga hanggang sa pagtatalaga na ng malagim na umpisa. Ngunit sa kabila ng lahat ng pangingilabot na ihinahatid maya't maya ng sunod-sunod din na mga agam-agam, ganoon din kaiglap bumabaliktad ang lahat na minsan pa nga'y hindi na napipigilan pang ngumiti't magpasalamat sa gulo na naidulot ng isa pang gulo.

Hindi ito dahil sa ayaw ko nang bumalik, ngunit ito ay sa ayaw ko na sa hindi tahimik. May payapa at lumanay sa bawat yapak papunta sa puwang na wala pang may ibang nagmamay-ari, at mabuti na lamang at hindi na ako nagmamadali. Nagkasundo na kami ng aking sarili, hindi naman namin matatakasan ang isa't isa. Ipinagkaloob na ang hindi naman talaga inasam ngunit tumuldok na sa lahat ng hindi napagbigyan.

Drifter

Sinalo lamang ng kawalan ang aking boses. Hindi ko na pinahirapan pa ang sarili sa tanong na hindi masasagot sa ngayon kaya nagkibit na lamang ako ng balikat saka bumuntonghininga.

Nakapalibot sa kaligiran ang mapayapang hangin na parang wala ring alam sa aking kahihinatnan. Mabuti nang maipit sa sang-angaw-angaw na mga yapakan kaysa siguro sa karaniwang gawian ng walang katapusan na panggagaya na hindi rin naman maikakailang mayroong palaging kasama na lulustay-lustay sa kaluluwa hanggang sa kusa na lamang nitong lagutan ang kaniyang pag-iral.

Walang leksiyon sa lahat ng danas, at hindi palaging mayroong kinakamit. Ang pagtatapos ng pagkamangha ay magsisilbing papel lamang na napuno nang sulatan na baka-sakaling balik-balikan pa, ngunit hindi para sa at parang sa katulad ng dati. Malayo nga ang aking bawat pagsipat, na may maiikling pagtanaw na lamang sa aking likuran. Burado na ang direksiyon pabalik at laking malas ko ba talaga na hindi ko na inaasam pa ang tagumpay?

Bummer

Ibinalik ako ng sarili kong paghinga sa ulirat ng gising na umaga. Dahan-dahan kong hinila ang nakalubog ko na palang braso galing sa buhangin. Walang ano-ano'y bigla ko na lamang itong inamoy at naghintay na masuntok ng kabantutang ngayon ko lamang dapat na makikilala.

Wala. Umulit ang ilong ko ng isa pa, at sa may mas matindi pang pagsinghot hanggang sa may pumasok nang mangilang butil sa aking hingahan. Napaubo tuloy ako habang natatawa sa sarili kong kagaguhan, ngunit may naiwan pa ring pagtataka sa papatapos nang pagsalba sa aking lalamunan. Wala pa rin.

Hinayaan ko na lamang. Napangiti ako't nilamukos nang isang beses pa ang buhangin bago ako tumayo. Nag-unat-unat muna ako bilang dagdag na rin sa pagpapagising sa aking diwa at katawan. Tinanaw kong muli ang aking kaliwa at kanan, pati ang likod. Mukhang wala pa ring nagbabago. Wala pa rin akong kasama. Nasaan na nga ba ang iba? Mayroon nga bang iba, kung sakali? Humigop ako nang malalim, saka bumulalas ng pagkalakas-lakas na sigaw. Tila walang nakarinig sa akin.

Far-out

Minabuti kong maupo muna't hintaying maganap ang paggising ng langit. Dinama ng aking mga palad ang maputlang buhanging tila mananatiling busilak hanggang sa magwakas ang panahon — kahit na magwakas pa ito. Walang bahid ng bato, ni ano pang dahon at mga labi ng kung ano pa mang nabuhay.

Wala ring dungis ng inis na dapat sanang nag-uumpisa na sa akin. Kilala ko na dapat ang buhangin, ngunit hindi ang buhanging ito. Sa muling pagsipat ng pasumalang may pasensiya namang maghintay sa akin, kinalabit ako ng sakaling napalilibutan ako ng buhangin na ito. Nababalot ang buong sangkalupaan saan man ang dagok na mapili.

Napahiga ako't hinayaan lamang mauntog ang aking ulo sa ubaya ng sasalo sa akin. Napapikit na lamang ako muli't kinilala nang isa pang beses ng aking mga palad ang buhangin. Unti-unti kong inilubog ang isa sa aking mga daliri. Bahagyang umasa na may masusundot na insekto o hindi kaya kayamanang hindi na mababalikan pa. Kung saan man ako patungo, tiyak na mas pipiliin ko ang mga labi ng insekto.

Wandering

Nauuhaw ako. Kanina pa ako lumulunok ng laway. Napansin kong hindi naman ako pinagpapawisan ngunit may kung anong simoy na sumasangit sa aking leeg at mga braso na maya't mayang napapawi ng paihip-ihip na hangin. Pasikat pa lamang ang araw, tanaw ng mga matang bakas ang kalituhan sa kakulangan ng mga nasasalubong at sumasalubong.

Saan nga ba ako nanggaling?

Lumingon ako't sukdol din sa lawak ang kaya lamang maabot ng aking paningin. Huminga ako nang malalim. Tumingala sa langit. Pumikit. Huminga ng isa pa. Hindi ako hinintay kailanman ng araw, at patuloy lamang siya sa napipinto niyang paglibot sa aking kamangmangan. Hindi ko rin naman siya masisisi. Kailangan ko rin matutunang huwag manahan sa mga lugar na hindi naman kailangang bantayan. Kung labas siya sa aking kakayahan, ano pa ang magiging silbi kundi magiging aksaya lamang? Mabuti pa ang manghuhula dahil may laya siyang lumipad nang walang kinakapitan. Ito lamang ako't ipit sa hakbang ng aking mga paa. Tiningnan ko ang aking mga tsinelas, at nabigla ako sa buhanging tinatapakan ko pala.

oh, snap

bro, i was also bullied

back when i was in school

kung saan ang nakararami

sa 'tin ang nanggaling.

hindi mo alam ang hatak

ng ill intent kapagka nagdilim na

ang iyong paningin;

lahat na ng manner of logic

and motherfuckery, hindi mo na

maririnig, habang ika'y

pababa na nang pababa

towards this spiral of endlessness

of ending things that do not matter

maski pa may sumubok sa 'yong

hablutin ka't ibalik ang iyong sarili,

dahil ano pa nga ba babalikan mo

kung wasak ka nang iniwan

by your bullies nang sinasadya,

back when you were still in school

kung saan marami sa kanila

ang manggagaling pa?

fragment 42

maya-maya'y binanggit niya ang iyong ngalan, hitik na sa lamig at kawalan ng kalooban. ibinaba mo na ang iyong ipinansenyas at nag-abang sa mga susunod na madirinig.

sinigurado ng boses kung sinigurado mo na ba sa iyong sarili ang iyong susunod na desisyon. binalaan ka niyang kung sakaling bumalik ka man sa naunang pook o umabante sa ikatlo, hindi mo na mababawi pa ang pinili mong tahakin. isiniwalat din niyang hindi mo puwedeng malaman ang kahihinatnan mo, sakaling piliin mo ang lugar matapos ng kuwarto ng dambuhalang mapa. at ang tanging paraan lamang para makilala ito ay ang maranasan nang tuwiran.

may mangilang saglit na dumaan upang sapat mong matimbang ang dalawang nagsasagupaang destinasyon na magdidikta kung anong klase kang insulto sa mga puwang na hindi naman dapat punan. huminga kang muli nang malalim, at ibinalik ka muli ng boses sa tanong kung sigurado ka na ba sa iyong piniling pupuntahan. tumango ka sa kawalan. saka sinabi ng boses na maaari ka nang magsalita. siya lamang ang nakarinig ng pinakawalan mong pasya.

fragment 41

sa iglap na nanlaki ang iyong mga mata, kabit-kabit na nanumbalik ang mga alaala na nakasama mo siya. hindi mo labis na mapatotoo ang mga katanungang sunod-sunod na gumugulantang sa iyong tila papaliit nang paggunita sa mga ipinangyari sa kung nasaan ka na ngayon, alinsunod sa kung nasaan ka naman kaya kung saka-sakali.

hindi mo na alam kung may mga paghingi pa kaya ng tawad na magiging alanganin lamang kung ang kalagayang ibinahagi sa kaniya-kaniya ay tunay pa nga bang labas sa alin man na inyong sakop. pilit mo mang balu-baluktutin sa isip, malinaw ang pasakit at gaan na humulma sa inyo noong sandaling pinagtagpo na kayo ng inyong mga sarili.

naakay kang umusad, walang pagkakamali roon. sa puntong aksayahin kaya ang kayod o manatili sa isang angaw-angaw na paglimot ngunit paglaya, hindi na sa hirang pa ang magpakakubli sa panonood na lamang at panunuro. lahat ng hiningang nabitin ay ibinuga mo sa isang bulalas at sumenyas ka na sa boses sa kung saan, umaasang pinanonood ka lamang din niya sa iyong masalimuot na panunukso sa pagkatao.

fragment 40

napatulala ka na lamang sa huling labi na nawala rin hanggang sa wala ka na palang tinitingnan. dahan-dahan kang huminga nang malalim habang sinusubukang pigilan ang panibagong kutob na nais manghimasok sa iyong isipan.

bago ka pa man magpakatihulog sa malalim na balon ng kabuktutan, bigla na lamang nagsalitang muli ang boses. kagaya ng kaniyang nakagawian, kinumusta ka niyang muli't naglaan ng katamtamang patlang bago magpatuloy sa kaniyang sasabihin. tumikhim lamang siya nang isang beses at humuli ng segundong tatapos sa iyong katahimikan.

hindi ka man lang niya inihanda sa sumunod na pagbagsak kung kaya't napalunok ka na lamang ng laway nang banggitin ng boses na maaari kang bumalik sa naunang lugar kung saan nandoon pa ang iyong kaibigan. o kaya naman, maaari ka nang umusad sa susunod na lugar matapos sa kuwarto ng mapa na kasalukuyan mong inuupuan. sakaling bumalik ka, binalaan ka ng boses na wala kang maaaring ipahiwatig kahit kanino na ika'y nagbalik lamang kung ayaw mong maglaho gaya ng pinanood mong maliit na papel. sinigurado rin niyang walang makakaalala sa 'yo.

fragment 39

lumipat ka nang lumipat muli ng tanaw mula sa iba't ibang poste. hindi mo na siya nahabol pa sa mga sumunod na pagpitik, saka ka bumuntonghininga na lamang sa huli. tinasa mong mukhang sa pagka-pagkakataon lamang ang pagkahuli sa kaniya kaya't hindi ka na nagmadali pang muli.

mahinahon ka nang tumatalaktak sa kalawakan ng dambuhalang mapa, malay na mayroong buong sakali na hindi mo na siya ulit na makikita pa. may mga tanaw na tila nalakaran mo na dati ngunit hindi mo rin masiguradong tunay. may ilang mga lunan din na hindi nakapila ang mga tao kundi nakaupo lamang. ang iba'y mag-isa pa rin. mayroong mga tumatalon-talon, nakikipaghabulan, mga nakapamilog at naglalaro gamit ang kanilang mga kamay, at iba pang mga gawaing hindi mo na naranasan sa tala ng iyong pamamalagi roon.

liban sa mga tao, mayroon ka ring bigla na lamang sinundang kulumpon ng maliliit na papel na tinatangay-tangay ng hangin. ipinagtataka mong tila lumiliit ito kaya't nilakihan mo pa ang iyong kita. sinundan mo itong tahimik hanggang sa maagnas sa kawalan ang pinakahuling maliit na papel.

fragment 38

hindi mo napigilang mapangiti rin nang makita mong bumalik ang kaunting sigla sa kaniyang mga mata. tiningnan mo ang lagay ng kaniyang mga kasama na mukha ring magaan ang loob sa pangkat na kanilang nabuo.

napansin mong mas maliwanag ang mga poste ng ilaw na nakapalibot sa kanila ngayon, kaiba sa mga nalampasan lamang kanina na mga puwesto. minabuti mong iwan muna siyang lumandas at sinubukan mo kung maaaral mo pang silipin ang ilan pang kayang pakiwari ang maipapakita ng dambuhalang mapang kaharap mo.

malayo't lawak mong muli ang tuon, pabalik malapit sa umpisang kusa at nakitang may iba't ibang kaliwanagan ngang ipinapakita sa iyo itong pangkalahatang nakakapagtuos. may mga bahaging madidilim, mayroong mga ubod ng liwanag. padalang-dalang ding dumadaan ang mga itim na itim na umano'y bilog na akala mo'y mga butas lamang noong unang beses mong nakita. binalikan mo ang maliwanag na bahagi kung saan mo siya huling nasilayan ngunit wala na sila ng mga kasama niya roon.

fragment 37

natigilan kang saglit at binalikan ang ilang mga nakaraan. may posibilidad na mayroon siyang mga narinig nang hindi mo namamalayan. lalo ka lamang nanlumo nang mapagtanto mong maaaring nalansag mo na kung minsan ang kaniyang sariling paghahanap, na mayroon siyang sariling maliit na papel, sariling poste ng ilaw, sariling ugong, na mayroon nga pala siyang sarili.

huminga ka nang malalim. tumingala ka sa kawalan. sa una muling pagkakataon, wala na munang pumasok sa isipan mo.

nabigti ang pinasok na kawalan nang bumalik na ang bigat ng iyong ulong nakakabit sa iyong leeg. tinulak mo ang iyong sarili na itulak muli ang siyang sinimulan. walang kasiguraduhan ang lahat hangga't hindi pa talagang natatapos ang lahat. inilipat mo nang inilipat ang mga baling ng mga poste. may mga lugar na walang katao-tao, mga lugar na punong-puno ng mga pila. natatakot kang baka hindi mo na siya makita pang muli. muling bumilis ang iyong paglilipat ng tanaw. hindi na mabibilang pa ang dami ng iyong mga nalampasan. paubos nang pabuntong ang natitirang pag-asa sa iyong kalamnan nang makita mo siyang muli na may kasamang iba.

fragment 36

pagkatapos na pagkatapos na bitawan ng boses ang huling salita, sumakto ito halos sa iyong sumunod na paglipat ng poste. nanlaki bigla ang iyong mga mata nang bumalandra sa harapan mo ang kaniyang mukha na maigi marahil na pinagmamasdan ang mga nakasulat sa kasalukuyan mong poste na pinapanooran.

ilang segundo lamang din ang lumipas at nakita mo sa kaniyang mga mata na hindi tugma ang posteng hawak mo sa hawak niyang maliit na papel. wala kang ibang nagawa kundi panoorin siyang mawala nang tuluyan sa abot ng paningin na abot lamang ng tayog ng iyong puwesto.

muling naglawa ang iyong mga mata, sabay nagsalitang bigla rin ang boses. ipinaliwanag niyang bawat isang tao sa ibaba ay may magkakaibang danas sa kanilang mga naririnig at nakikita. maaaring kapareho sa kasama nila ang sagap ng kanilang mga mata at tainga, maaari ring hindi, at walang paraan para mapatotoo ito. maaaring iisang bagay lamang ang inyong nakikita o naririnig ngunit walang-walang makapagsasabi kung iisa rin ang nananalaytay sa inyong mga katuturan.

fragment 35

"nagtataka ka marahil kung bakit ka napadpad dito, at kung saan ka nga bang nanggaling. sigurado rin akong may mga kutob kang patuloy mo pa ring iniinda magpahanggang sa ngayon ngunit walang ibang kahit na ano o sino ang kayang ibsan maski pang anong higpit sa kokote mo ang iyong ipihit.

huwag kang mag-alala. hindi na kailan man pa magiging mahalaga ang mga iyon. mananatili ang iyong sarili, at ang iyong sarili ay mananatiling naghahanap. baklasin man nang baklasin hanggang sa ibutod na lamang ang maiwan, may puwersang magkakabit sa 'yo sa mga puntang naghihintay lamang matuklasan at iba pang mga sariling ikaw rin mismo ang siyang hanap.

ang paghahanap ay walang hanggan, umabot man sa mga guhit ng alangan, ng layunin, o ng kapalaran. mayroong mga hindi na natagpuan, mayroong mga nakaligtaan na, at maaari rin kung minsan, may mga mapahihintulutang mahanap ng hindi inaasahan, nang hindi inaasahan."

fragment 34

sa mga naunang pitik sa mapa, bawat kagyat na paglipat ay mga sabik na unti-unti ring lumumanay sa haba at tagal ng mga akalang natatanggap na ring walang kahahantungan kahit na ipilit pa nang ipilit ang mga naising walang ibang nakakaalam.

sa lahat ng mga bagay na labas sa iyong hawak, may mga gigil pa rin talaga na mahirap pakawalan. may ilang mga pagsaling sumasalo ng hindi napigilang mga diin at dabog kasama ng paninging lumalabo na sa lawa ng luhang agad-agad namang napupunasan.

muling nagsalita ang tinig matapos mong punasan ang iyong mga mata. napamadali ka pa nga kahit wala kang kasiguraduhan kung nakikita ka pa ba niya o kanina ka pa ba niyang pinanonood. matapos ka niyang kumustahin (kahit na hindi ka naman makakasagot), narinig mong tumikhim ang tinig na bahagyang nagpakunot sa iyong mga kilay habang patuloy pa rin ang iyong pagbabaka-sakali. sumaglit ang ilan pang segundong tahimik ang paligid bago niya banggiting muli ang iyong ngalan.

fragment 33

bawat gawi sa dambuhalang mapa ay kumakatawan sa isang malawak na pook mula sa iyong pinanggalingan. bawat tatsulok ay iyong paisa-isang pinindot at isa-isa ring lumipat-lipat ang tanawing ipinapakita sa iyo. maaari mong manipulahin ang lawak ng mapang nakatambad lamang sa iyong harapan. puwede mong itulak sa iba't ibang direksiyon ang pag-ikot at pagdulas nito.

sa bawat pagtulak at pagliko ng mapa, pagliit at paglaki ng mga tanawin, unti-unti mong napagtatantong lubos-lubos ang kalawakan ng ipinakikitang lugar ng isang napakakatiting na tatsulok. halos mahigop sa ibang dimensiyon ng kaululan at kalulaan ang iyong diwa nang unti-unti mo ring nauunawaan na ang bigat at lalim ng mga inutas mong paglalakbay ay biglang kakarampot lamang pala na pitas kumpara sa kabuuang niyayari na't yumayanig na sa iyong kaisipang hindi mo na rin matatantiya kung kinakaya at kakayanin mo pa.

sa muli't muling paglilipat ng tanaw, napansin mong nakaharap ang mga pila ng tao sa iyo mula sa isang mataas na puwesto at nakatatango ka pa nang pababa. maaaring nakalagak sa isang ilaw ng poste ang iyong bawat paglipat. sakaling ituloy mo pa ito, gaano kaliit ang tsansang makita mo siyang muli?

fragment 32

nakakapagtakang hindi ka man lang dinapuan ng kahit na anong anyo ng kaba nang marinig mo itong boses na tumawag sa iyong ngalan na matagal mo nang hindi naririnig at saka mo lamang din naalala nang mga sandaling iyon. itinuloy mo lamang ang iyong paglalakad.

maya-maya'y binanggit ng boses sa iyo na maya-maya lamang din ay may matatagpuan kang upuan sa pagbagtas na iyong tinatahak. ilang saglit lamang ang lumipas at iyon nga, natagpuan mo rin ang isang puting upuan. pagkalapit mo rito'y unti-unting namumuo sa harapan ang tila isang napakalaking mapa.

umupo ka na habang pinagmamasdang mabuo ang dambuhalang impormasyong tikwas lamang ng iyong mga daliri. nang mukha nang tapos masulit ng mapa ang kaniyang pagkalalang, pinindot ng iyong kating-kati na hintuturo ang isa sa mga bahagi nito. bigla na lamang nitong inilapit ang pangitain sa iyong harapan. ipinakita nito ang isang lugar na may mga poste, mga tinatangay na maliit na papel, at mga taong nakapila — ito ang mapa ng iyong pinanggalingan.

fragment 31

mas mabilis pa sa isang iglap ang pagsabog ng nakabubulag na liwanag na bumura sa imahe niya sa iyong mga mata. huli mong nasulyapan ang ngiti sa kaniyang mga labi bago mabalot ng kaputian ang iyong paningin.

sa sumunod na kurap ng iyong mga mata na sumabit lamang sa segundong kagyat na nagdala sa iyo sa kawalan, malaki ang ikinagulantang mo sa lugar na kinatatayuan mo ngayon. iba na ang kulay ng iyong mga kasuotan. wala na rin ang pinakatatago mong maliit na papel. kahit saang direksiyon ka tumingin ay wala na ring mga poste ng ilaw. wala nang pila ng mga tao. wala nang mga nililipad na papel. wala nang usok. wala na siya.

may nag-iisa lamang na pinanggagalingan ang puting liwanag sa itaas ngunit nang tingalain mo ito'y mukhang hindi mo pa rin matutukoy kung eksaktong nasaan. hindi rin masukat kung hanggang saan natatapos ang kisame. sa lahat ng direksiyon, iwas na iwas rin sa iyong kokote kung saan may matatagpuang pader, kanto, tulay, eskenita, puwang, o maging libang. hindi mo mahanap kung saan nakalapag ang iyong anino. nang itinapak mo na sa unang pagkakataon ang iyong paa, bigla na lamang may kumausap sa 'yo na boses.